Zelfstandigenaftrek 2026: nog maar 1.200 euro — dit moet je weten

De zelfstandigenaftrek in 2026: een historisch dieptepunt

Als ZZP'er in Nederland heb je jarenlang kunnen profiteren van de zelfstandigenaftrek, een fiscale aftrekpost die het inkomen van zelfstandig ondernemers verlaagt. Maar die tijden zijn aan het veranderen. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek nog slechts 1.200 euro — een schril contrast met de 7.280 euro die je in 2020 nog kon aftrekken. In dit artikel leggen we uit hoe de afbouw verloopt, wat het betekent voor jouw netto inkomen en welke alternatieven je hebt.

Overzicht afbouw 2020-2027

De overheid heeft besloten de zelfstandigenaftrek stapsgewijs af te bouwen. Hieronder een overzicht van de bedragen per jaar:

• 2020: 7.280 euro
• 2021: 6.670 euro
• 2022: 6.310 euro
• 2023: 5.030 euro
• 2024: 3.750 euro
• 2025: 2.470 euro
• 2026: 1.200 euro
• 2027: 900 euro (verwacht eindbedrag)

Zoals je ziet, daalt het bedrag elk jaar fors. De grootste klappen vielen in 2023 en 2024, maar ook de stap van 2.470 naar 1.200 euro in 2026 is voor veel ZZP'ers voelbaar. Het kabinet wil hiermee het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen verkleinen.

Berekening: hoeveel minder houd je over in 2026?

Laten we met een concreet voorbeeld rekenen. Stel, je hebt als ZZP'er een winst van 60.000 euro per jaar.

Situatie in 2025: De zelfstandigenaftrek bedraagt 2.470 euro. Dit verlaagt je belastbaar inkomen naar 57.530 euro. Bij een marginaal tarief van 36,97% bespaar je circa 913 euro aan belasting.

Situatie in 2026: De zelfstandigenaftrek bedraagt 1.200 euro. Je belastbaar inkomen wordt 58.800 euro. De besparing daalt naar circa 444 euro.

Het verschil: je betaalt in 2026 ongeveer 470 euro meer belasting dan in 2025, puur door de verlaging van de zelfstandigenaftrek. Vergeleken met 2020 betaal je zelfs meer dan 2.000 euro extra per jaar.

Voorwaarden: wanneer heb je recht op de zelfstandigenaftrek?

Niet elke ondernemer komt in aanmerking. De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting (IB-ondernemer).
• Je voldoet aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar besteed aan je onderneming.
• Je bent aan het begin van het kalenderjaar nog niet AOW-gerechtigd.

Het urencriterium is voor veel ZZP'ers het struikelblok. Je moet kunnen aantonen dat je minstens 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt. Dit omvat niet alleen declarabele uren, maar ook administratie, acquisitie en zakelijke reistijd. Een goede urenregistratie is daarom essentieel — lees ook onze tips over boekhouding als ZZP'er.

Alternatieven voor de zelfstandigenaftrek

Nu de zelfstandigenaftrek steeds minder oplevert, is het slim om naar alternatieven te kijken.

MKB-winstvrijstelling

De mkb-winstvrijstelling bedraagt in 2026 naar verwachting 12,7% van de restwinst (winst na aftrek van de zelfstandigenaftrek en eventuele andere ondernemersaftrekken). Bij een winst van 60.000 euro en een zelfstandigenaftrek van 1.200 euro is de restwinst 58.800 euro. De mkb-winstvrijstelling bedraagt dan circa 7.468 euro. Dit is een aanzienlijk groter voordeel dan de zelfstandigenaftrek zelf.

Investeringsaftrek (KIA)

Investeer je in bedrijfsmiddelen? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). Bij investeringen tussen 2.801 en 69.764 euro kun je een percentage van het investeringsbedrag aftrekken van je winst. Denk aan een laptop, gereedschap, bedrijfsauto of kantoormeubilair.

Startersaftrek

Start je als ondernemer? In de eerste vijf jaar heb je mogelijk recht op de startersaftrek van 2.123 euro, bovenop de reguliere zelfstandigenaftrek. Dit brengt het totaal in 2026 op 3.323 euro. Let op: je kunt de startersaftrek maximaal drie keer in die vijf jaar toepassen.

Wanneer loont het om een BV op te richten?

Met de dalende zelfstandigenaftrek wordt de eenmanszaak fiscaal minder aantrekkelijk. Steeds meer ZZP'ers overwegen daarom een BV. In een BV betaal je vennootschapsbelasting (19% over de eerste 200.000 euro winst) in plaats van inkomstenbelasting, en kun je jezelf een DGA-salaris uitkeren.

Het omslagpunt verschilt per situatie, maar als vuistregel geldt: bij een winst boven de 80.000 tot 100.000 euro per jaar kan een BV fiscaal voordeliger zijn. Factoren zoals pensioenopbouw, aansprakelijkheid en toekomstplannen spelen ook mee. Lees ons uitgebreide artikel over wanneer een BV oprichten loont voor een gedetailleerde analyse.

Tips voor fiscale optimalisatie in 2026

1. Houd je uren nauwkeurig bij

Zonder bewijs van het urencriterium vervalt je recht op de zelfstandigenaftrek. Gebruik een app of spreadsheet en noteer dagelijks je gewerkte uren.

2. Maak gebruik van alle aftrekposten

Denk aan de aftrek voor thuiswerken, zakelijke reiskosten, vakliteratuur, software-abonnementen en beroepskosten. Elke euro die je zakelijk kunt verantwoorden, verlaagt je belastbaar inkomen.

3. Investeer strategisch

Plan grotere aankopen zo dat je optimaal profiteert van de investeringsaftrek. Spreiding van investeringen over meerdere jaren kan fiscaal voordeliger zijn dan alles in een jaar kopen.

4. Bouw fiscaal vriendelijk pensioen op

Lijfrentepremies zijn aftrekbaar van je inkomen. Dit verlaagt niet alleen je belasting nu, maar zorgt ook voor een appeltje voor de dorst later. Bekijk de jaarruimte en reserveringsruimte om te bepalen hoeveel je kunt inleggen.

5. Overweeg je rechtsvorm

Zoals gezegd kan een BV bij hogere winsten voordeliger zijn. Laat een fiscalist een doorrekening maken voor jouw specifieke situatie.

De bredere context: ZZP'er in 2026

De verlaging van de zelfstandigenaftrek past in een breder pakket van maatregelen dat de positie van ZZP'ers in Nederland verandert. Denk aan de VBAR-wetgeving en het verschil in sociale zekerheid tussen werknemers en zelfstandigen. Het is belangrijker dan ooit om goed geinformeerd te zijn over je rechten, plichten en financiele mogelijkheden.

Overweeg je om als ZZP'er aan de slag te gaan, of twijfel je tussen ZZP of loondienst? Neem alle factoren mee in je afweging — niet alleen het uurtarief, maar ook belastingvoordelen, sociale zekerheid en pensioenopbouw.

Aan de slag met MatchPilot

Wil je als ZZP'er de beste opdrachten vinden die passen bij jouw expertise en gewenste tarief? MatchPilot analyseert jouw CV en koppelt je automatisch aan relevante vacatures en opdrachten. Zo hoef je minder tijd te besteden aan acquisitie en meer aan werk dat je leuk vindt.

Meld je vandaag nog gratis aan bij MatchPilot en ontdek welke opdrachten bij jou passen.