Tussenkomst vs. bemiddeling: welk contract past bij jouw ZZP-opdracht?

Twee contractmodellen, grote gevolgen

Wanneer je als ZZP'er via een tussenpersoon, bureau of broker aan een opdracht wordt gekoppeld, is er sprake van een driehoeksrelatie: jij als opdrachtnemer, het bureau als intermediair, en de eindklant als opdrachtgever. De manier waarop die driehoeksrelatie contractueel wordt vormgegeven, heeft verstrekkende juridische en fiscale gevolgen.

De twee meest voorkomende modellen zijn tussenkomst en bemiddeling. Hoewel de termen in de praktijk vaak door elkaar worden gebruikt, zijn de verschillen fundamenteel. In dit artikel leggen we beide modellen helder uit en helpen we je bepalen welk model het beste past bij jouw situatie.

Wat is tussenkomst?

Bij tussenkomst sluit het bureau twee afzonderlijke overeenkomsten: een met jou als ZZP'er en een met de eindklant. Het bureau is daarbij zelf contractpartij in beide relaties. Concreet betekent dit:

• Jij factureert aan het bureau, niet aan de eindklant
• Het bureau factureert aan de eindklant, met een opslag op jouw tarief
• Het bureau draagt het debiteurenrisico: als de eindklant niet betaalt, moet het bureau jou alsnog betalen
• Het bureau is verantwoordelijk voor de contractuele afspraken met de eindklant

Kenmerkende structuur

ZZP'er ←→ Bureau (opdrachtgever) ←→ Eindklant
         Overeenkomst 1              Overeenkomst 2

Het bureau treedt op als opdrachtgever richting jou. Dat is een belangrijk detail, want het bureau wordt daarmee ook de partij die beoordeeld wordt op de vraag of er sprake is van een arbeidsrelatie in de zin van de Wet DBA.

Wat is bemiddeling?

Bij bemiddeling brengt het bureau jou in contact met de eindklant, waarna jij zelf een overeenkomst sluit met de eindklant. Het bureau faciliteert de totstandkoming van de overeenkomst maar is geen contractpartij in de uitvoering van de opdracht.

• Jij factureert rechtstreeks aan de eindklant
• Het bureau ontvangt een bemiddelingsfee (eenmalig of als percentage gedurende de opdracht)
• De eindklant is jouw opdrachtgever, niet het bureau
• Het debiteurenrisico ligt bij jou

Kenmerkende structuur

ZZP'er ←→ Eindklant (opdrachtgever)
   ↑
   Bureau (bemiddelaar, geen contractpartij)

Bij bemiddeling is de relatie tussen jou en de eindklant directerder. Het bureau heeft na de bemiddeling een beperkte rol, hoewel sommige bureaus ook bij bemiddeling een administratieve rol blijven vervullen.

Juridische driehoeksrelatie: waar zit het risico?

De keuze tussen tussenkomst en bemiddeling heeft directe impact op de juridische verhoudingen en daarmee op de Wet DBA-risico's.

Tussenkomst en de gezagsverhouding

Bij tussenkomst is het bureau formeel jouw opdrachtgever. De Belastingdienst beoordeelt dus de relatie tussen jou en het bureau. Maar in de praktijk voer je je werk uit bij de eindklant, die dagelijkse instructies geeft. Dit creert een spanningsveld: het bureau is je opdrachtgever op papier, maar de eindklant stuurt je aan in de praktijk.

Dit spanningsveld is precies waar de Belastingdienst kritisch naar kijkt. Als het bureau geen inhoudelijke betrokkenheid heeft bij de uitvoering van je werk en slechts als doorgeefluik fungeert, kan de Belastingdienst concluderen dat er feitelijk een arbeidsrelatie bestaat tussen jou en de eindklant, of tussen jou en het bureau.

Bemiddeling en de gezagsverhouding

Bij bemiddeling is de eindklant direct jouw opdrachtgever. De beoordeling van de arbeidsrelatie vindt plaats tussen jou en de eindklant. Dit is transparanter en leidt minder snel tot verwarring over wie de feitelijke opdrachtgever is.

Het risico verschuift echter naar de eindklant: die moet zelf beoordelen of de relatie voldoet aan de criteria voor zelfstandigheid.

Lees meer over de risico's van schijnzelfstandigheid en hoe je deze kunt vermijden in Schijnzelfstandigheid herkennen en voorkomen.

Fiscale gevolgen voor alle partijen

De keuze tussen tussenkomst en bemiddeling heeft ook fiscale consequenties:

Voor de ZZP'er

Aspect	Tussenkomst	Bemiddeling
Facturatie	Aan het bureau	Aan de eindklant
Btw-afdracht	Over factuurbedrag aan bureau	Over factuurbedrag aan eindklant
Ondernemersrisico	Lager (bureau garandeert betaling)	Hoger (eigen debiteurenrisico)
Zelfstandigenaftrek	Mogelijk, mits voldoende ondernemerskenmerken	Mogelijk, sterkere positie door direct opdrachtgeverschap

Bij tussenkomst kan de Belastingdienst de zelfstandigenaftrek betwisten als je langdurig via hetzelfde bureau werkt en het bureau zich als feitelijk werkgever gedraagt. Bij bemiddeling is je positie als ondernemer doorgaans sterker, omdat je direct contracteert met de eindklant.

Voor het bureau

Aspect	Tussenkomst	Bemiddeling
Omzet	Volledige factuurwaarde aan eindklant	Alleen de bemiddelingsfee
Aansprakelijkheid	Hoog (contractpartij richting beide partijen)	Laag (alleen aansprakelijk voor de bemiddeling zelf)
Wet DBA-risico	Aanzienlijk (als opdrachtgever beoordeeld)	Beperkt (niet de opdrachtgever)
Administratieve last	Hoog (dubbele facturatie, contractbeheer)	Laag (eenmalige of periodieke fee)

Voor de eindklant

Aspect	Tussenkomst	Bemiddeling
Contractpartij	Het bureau	De ZZP'er direct
Wet DBA-risico	Beperkt (bureau is opdrachtgever)	Volledig (eindklant is opdrachtgever)
Flexibiliteit	Minder (gebonden aan bureau-afspraken)	Meer (directe relatie met ZZP'er)
Kosten	Hoger (bureau-opslag)	Lager (alleen bemiddelingsfee)

Impact op de Wet DBA en schijnzelfstandigheid

De Belastingdienst kijkt bij handhaving altijd naar de feitelijke situatie, ongeacht het gekozen contractmodel. Toch heeft de keuze invloed:

Tussenkomst: extra aandachtspunten

• Het bureau moet aantoonbaar een inhoudelijke rol spelen, niet alleen administratief
• De modelovereenkomst moet de feitelijke werkwijze weerspiegelen
• Bij langdurige opdrachten via hetzelfde bureau groeit het risico op herkwalificatie

Bemiddeling: extra aandachtspunten

• De eindklant is verantwoordelijk voor de beoordeling van de arbeidsrelatie
• De ZZP'er moet duidelijk als ondernemer opereren richting de eindklant
• Het bureau mag geen instructies geven over de uitvoering van het werk

Wil je weten of een modelovereenkomst in jouw situatie nog voldoende bescherming biedt? Lees dan Modelovereenkomst in 2026: nog nodig of niet?.

Wanneer kies je voor welk model?

Kies voor tussenkomst als:

• Je zekerheid wilt over betaling en het debiteurenrisico niet zelf wilt dragen
• Het bureau inhoudelijke expertise toevoegt, bijvoorbeeld door projectbegeleiding of kwaliteitsborging
• De eindklant een voorkeur heeft voor een contractrelatie met een bureau in plaats van met individuele ZZP'ers
• Je meerdere opdrachten via hetzelfde bureau doet en de administratieve last wilt beperken

Kies voor bemiddeling als:

• Je je positie als zelfstandig ondernemer wilt versterken richting de Belastingdienst
• Je een direct contact wilt met de eindklant zonder tussenschakels
• Je hogere marges wilt realiseren door de opslag van het bureau te elimineren (je betaalt alleen de bemiddelingsfee)
• De opdracht duidelijk projectmatig is met een afgebakend resultaat
• Je het debiteurenrisico kunt en wilt dragen

Het hybride model

In de praktijk zien we steeds vaker hybride constructies waarbij een bureau bij de eerste opdracht via tussenkomst werkt en bij vervolgdragen overgaat op bemiddeling. Dit geeft beide partijen de kans om de samenwerking te testen voordat de ZZP'er het volledige ondernemersrisico overneemt.

Praktische tips

1. Lees het contract zorgvuldig. Controleer of het contract aansluit bij de feitelijke werkwijze. Een tussenkomstovereenkomst die in de praktijk als bemiddeling functioneert (of andersom) creert juridische risico's.

2. Bespreek de contractvorm vooraf. Maak met het bureau en de eindklant duidelijke afspraken over wie welke verantwoordelijkheid draagt.

3. Bewaar documentatie. Houd facturen, correspondentie en contracten zorgvuldig bij. Bij een controle door de Belastingdienst moet je de gekozen constructie kunnen onderbouwen.

4. Heroverweeg periodiek. Als je situatie verandert, bijvoorbeeld als je langdurig voor dezelfde eindklant werkt, kan een ander contractmodel beter passen.

5. Schakel een adviseur in. Bij twijfel over de juiste contractvorm is het verstandig om juridisch of fiscaal advies in te winnen. De kosten hiervan wegen niet op tegen de potentiele risico's.

Conclusie

De keuze tussen tussenkomst en bemiddeling is geen formaliteit maar een strategische beslissing die invloed heeft op je juridische positie, je fiscale situatie en je Wet DBA-risico. Neem de tijd om de voor- en nadelen af te wegen en kies het model dat het beste past bij jouw specifieke situatie.

Klaar om de juiste opdrachten te vinden, ongeacht de contractvorm? Schrijf je in bij MatchPilot en ontvang matches die aansluiten bij jouw profiel, expertise en voorkeuren.