Lerarentekort in 2026: kansen voor zij-instromers in het onderwijs

Het lerarentekort: een crisis die kansen biedt

Het lerarentekort in Nederland is in 2026 een van de meest urgente arbeidsmarktproblemen. Duizenden vacatures staan open, klassen worden samengevoegd en scholen draaien noodplannen. Maar achter deze crisis schuilt een kans: het onderwijs staat open voor zij-instromers als nooit tevoren.

Of je nu vanuit de IT, zorg, techniek of het bedrijfsleven overstapt: er zijn versnelde trajecten, subsidies en ondersteuning om de stap naar het onderwijs te maken. In dit artikel lees je alles wat je moet weten.

Het tekort in cijfers

Het lerarentekort is het grootst in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs, maar ook het mbo en speciaal onderwijs kampen met tekorten:

Niveau	Geschat tekort (FTE)	Meest tekort vakken
Basisonderwijs	9.500	Alle vakken (generalist)
Voortgezet onderwijs	4.200	Wiskunde, natuurkunde, informatica, Duits
MBO	2.100	Techniek, ICT, zorg
Speciaal onderwijs	1.800	Alle specialisaties

Regionale verschillen

Het tekort is het grootst in de Randstad, met name in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. In deze regio's krijgen zij-instromers vaak extra vergoedingen en voorrang bij plaatsing.

Routes naar het onderwijs

Zij-instroomtraject

Het officiele zij-instroomtraject duurt twee jaar en combineert werken voor de klas met een maatwerktraject aan een hogeschool. Je staat vanaf dag een voor de klas en volgt daarnaast een verkort opleidingsprogramma:

1. Geschiktheidsonderzoek: een assessment bij een hogeschool bepaalt of je geschikt bent
2. Scholingsplan: op basis van je achtergrond wordt een persoonlijk plan opgesteld
3. Werken en leren: je werkt als leraar en volgt tegelijk je opleiding
4. Bevoegdheid: na afronding ontvang je een volledige lesbevoegdheid

Hybride docent

Een nieuwere route is het hybride docentschap: je werkt deels in het onderwijs en deels in je eigen vakgebied. Dit is vooral populair in het mbo en vmbo, waar praktijkervaring extra waardevol is.

Invaldocent of onderwijsassistent

Wil je eerst proeven aan het onderwijs zonder direct een volledig traject te starten? Als invaldocent of onderwijsassistent maak je kennis met het vak en ontdek je of het bij je past.

Subsidies en financiele regelingen

De overheid investeert fors om de instroom te stimuleren:

• Subsidie zij-instroom: scholen ontvangen tot 20.000 euro per zij-instromer voor begeleiding en opleiding
• Lerarenbeurs: voor verdere professionalisering na je bevoegdheid
• Tegemoetkoming studiekosten: veel regio's bieden aanvullende vergoedingen
• Bindingstoelage: leraren in tekortregio's ontvangen een extra toelage van 1.500 tot 3.000 euro per jaar

Salarissen in het onderwijs

De salarissen in het onderwijs zijn de afgelopen jaren flink gestegen. In 2026 zien de schalen er als volgt uit:

Basisonderwijs (cao PO)

• Startend: circa 3.200 euro bruto per maand
• Na 5 jaar: circa 3.800 euro bruto per maand
• Maximum schaal: circa 4.600 euro bruto per maand
• Plus: 8% vakantiegeld, eindejaarsuitkering, pensioenopbouw (ABP)

Voortgezet onderwijs (cao VO)

• Startend (LC): circa 3.400 euro bruto per maand
• Ervaren (LD): circa 4.200 - 5.800 euro bruto per maand
• Maximum schaal LD: circa 6.500 euro bruto per maand

Zij-instromers met relevante werkervaring starten vaak hoger in de salarisschaal dan reguliere starters.

Voor wie is zij-instroom geschikt?

Je hoeft geen pedagogische achtergrond te hebben. Succesvolle zij-instromers komen uit alle hoeken:

• IT-professionals: zeer gewild als informatica- of wiskundedocent. Lees ook over de IT-arbeidsmarkt
• Ingenieurs en technici: natuurkunde, scheikunde, techniek
• Communicatieprofessionals: Nederlands, Engels, mediawijsheid
• Financiele professionals: economie, bedrijfseconomie
• Zorgprofessionals: biologie, verzorging, mbo-zorgopleidingen

Lees meer over het plannen van een carriere-switch in ons uitgebreide stappenplan.

Praktische tips voor de overstap

Bereid je voor op het assessment

Het geschiktheidsonderzoek kijkt naar:

• Vakinhoudelijke kennis
• Didactische vaardigheden (of aanleg daarvoor)
• Communicatieve vaardigheden
• Motivatie en stressbestendigheid

Maak je CV geschikt

Vertaal je werkervaring naar educatieve competenties. Projectleiding wordt begeleiding, presenteren wordt instructie geven, coaching wordt leerlingbegeleiding. Tips voor een sterk CV vind je in onze complete CV-gids.

Start met orientatie

• Bezoek een school en loop een dag mee
• Praat met zij-instromers die je voorgingen
• Volg een orienterend gesprek bij een opleidingsinstituut
• Check de website van de Rijksoverheid voor actuele regelingen

Onderwijs en flexibiliteit

Het beeld dat onderwijs inflexibel is, klopt steeds minder. Naast vaste aanstellingen zijn er mogelijkheden als:

• Parttime docent (twee of drie dagen)
• Hybride docent (onderwijs combineren met je eigen werk)
• Vakdocent op meerdere scholen
• Gastdocent of workshopleider

Klaar voor de overstap?

Het onderwijs biedt in 2026 baanzekerheid, een goed salaris en de voldoening van een maatschappelijk relevante baan. Met de zij-instroomregelingen is de drempel lager dan ooit.

Wil je ontdekken welke onderwijsvacatures passen bij jouw achtergrond? Upload je CV op MatchPilot en ontvang gerichte matches voor het onderwijs en andere sectoren. Maak nu gratis een account aan en zet de eerste stap naar je nieuwe carriere.